Wissenswertes
Mikroplastik
Cząstki mikroplastiku mniejsze niż 5 mm stanowią coraz większe zagrożenie dla ekosystemów wodnych. Ich źródła są różnorodne, a oczyszczalnie ścieków zostały zidentyfikowane jako istotna droga przedostawania się mikroplastiku do mórz. W oczyszczalniach ścieki przechodzą przez różne etapy oczyszczania, jednak nie wszystkie cząstki mikroplastiku mogą zostać skutecznie zatrzymane. Część tych cząstek jest odprowadzana wraz z oczyszczoną wodą do rzek, a ostatecznie do morza. Na zdjęciu widzą Państwo mikroskopowy obraz tej wody po szlifowaniu. (Wolny Uniwersytet w Berlinie) Właściwości adsorpcyjne mikroplastiku powodują, że na jego powierzchni osadzają się substancje zanieczyszczające, takie jak trwałe zanieczyszczenia organiczne (POP). Ta cecha sprawia, że mikroplastik staje się „magnesem” dla zanieczyszczeń, które mogą gromadzić się w morskim łańcuchu pokarmowym. Dryfujący w wodzie mikroplastik jest pobierany przez wiele organizmów morskich — od zooplanktonu po większe ryby — co może prowadzić do akumulacji zanieczyszczeń w organizmach żywych.
W szczególności zdolność cząstek mikroplastiku do przenikania przez błony komórkowe umożliwia im wnikanie do narządów organizmów morskich. Badania wykazały, że mikroplastik może przedostawać się do wątrób ryb, gdzie się gromadzi i może wywoływać potencjalnie toksyczne skutki. Odkładanie się mikroplastiku oraz zaadsorbowanych zanieczyszczeń w wątrobie może prowadzić do reakcji zapalnych, zaburzeń funkcji metabolicznych oraz pogorszenia zdolności rozrodczych.
Oprócz zagrożenia dla środowiska wynikającego z samych cząstek mikroplastiku, do wody mogą być także uwalniane związki chemiczne z tych cząstek, które w ten sposób przedostają się do środowiska. Chodzi tu między innymi o substancje wykorzystywane przy produkcji tworzyw sztucznych, takie jak plastyfikatory i inne dodatki pomocnicze. Duża powierzchnia cząstek plastiku sprzyja przenikaniu takich związków do otaczającej wody. Wprowadzania takich związków, najczęściej organicznych, do obiegu wodnego należy zasadniczo unikać, ponieważ ryzyko środowiskowe jest trudne do oszacowania, a oczyszczalnie ścieków z reguły usuwają je jedynie w niewystarczającym stopniu.
Dlaczego węgiel aktywny?
Um auch dieses Umweltrisiko einzugrenzen, wurden Laborstudien durch die AFIN-TS GmbH durchgeführt, in welchen der Einsatz von Aktivkohle zur Entfernung von organischen Verbindungen im KOSKINO Filter untersucht wurde. Aktivkohle besitzt die Eigenschaft eine große Bandbreite von organischen Verbindungen aufnehmen zu können und diese somit aus Wässern entfernen zu können. In den Studien wurden Schleifwasserproben mit unterschiedlichen Mengen Aktivkohle versetzt und nach einer festgelegten Einwirkzeit analysiert. Die Proben wurden mittels Flüssigphasenchromatographie, gekoppelt an hochauflösende und hochakkurate Massenspektrometrie (LC-HRAM-MS/MS) in einem Non-Target Screening Ansatz untersucht. In diesen Versuchen konnte gezeigt werden, dass Aktivkohlezugaben zum Schleifwasser zu einer signifikanten Reduktion des Gehalts an organischen Verbindungen führen. Dabei wurde auch eine optimale Menge für den Einsatz im KOSKINO System bestimmt. Die Aktivkohle kann hier, genauso wie die Mikroplastikpartikel über den Filter aufgefangen und sachgerecht entsorgt werden.
